zwart rijden

iedereen heeft altijd een paar rollen, verschillende identiteiten, waar hij zich tot in zekere mate mee identificeert. sommige mensen laten zich geheel opslokken door een identiteit; ze zijn haast volledig bakker geworden, of casanova, of clown, of christen, of moslim, of marxist, of populist, of klootzak, of lekker wijf. de lijst is oneindig. een van de rollen waar ik me wel eens mee identificeer, omdat die er al van jongs af aan is ingebakken, is die van zwartrijder.

al van kindsbeen af liep ik zonder te stempelen de roltrap op van metrostation Gein, om mezelf waar dan ook naar toe te laten vervoeren. stempelen, dat deed je niet, en als je het al deed, bijvoorbeeld als je vanaf centraal station weer terug naar gein wilde, dan stempelde je steevast slechts 1 zone, waar dat er eigenlijk 3 moesten zijn. je deed niet anders alsof je niet beter wist. het was zo natuurlijk als het groeien van gras, het inademen van zuurstof of het pellen van een mandarijntje.
deze traditie werd bij mij korte tijd onderbroken toen ik een OV-kaart kreeg. plotseling reed ik overal legaal heen. maar in dit geval was de nonchalance die ik in de loop der jaren, op het gebied van de spoorwegen, al zodanig toegenomen, dat het me aanvoelde alsof het een tweede natuur was geworden. betalen voor de spoorwegen? welnee joh!

nu ik in barcelona woon heeft de zwartrijder in mij al enkele knauwen te verduren gehad. vooral toen ik bij metrostation fontana woonde, sloeg de zwartrijder in mij met lede ogen het schouwspel van het stempelen gade, omdat er nu eenmaal geen andere mogelijkheid was. twee maanden lang duurde deze martelgang, tot ik bij Diagonal in de buurt kwam te wonen en ik weer als vanouds over het poortje springen kon.
dit heerlijke haasje over, waarbij de zwartrijder in mij zo blij als een kind zich weer tot leven gewekt voelde worden, kreeg een vervolg toen ik bij metrostation Tetuan kwam te wonen en er nog minder vaak dan bij diagonal een ambtenaar stond toe te kijken. bij tetuan had ik er namelijk nog nooit een ontdekt.

tot vandaag. het was een vrouw, gekleed in een pakje die ik herkende als dat zij gedragen werden door doorgaans de machinisten. ze was in gesprek met wat leek op een anonieme voorbijganger. hoewel ze absoluut geen acht sloeg op de overige mensen en of zij nu wel of niet hun kaartjes stempelden, voelde ik dat het niet helemaal even zo rilekst zou voelen als ik in het blikveld van deze vrouw het bekende haasje over zou voltrekken. braaf en met in gedachten de talloze ritjes die ik mezelf al bespaard had, negeerde ik de zwartrijder in mij en stempelde vandaag m'n kaartje af.
in de metro las ik vervolgens in dostojewski tot ik bij paral-lel uitstapte om richting mijn werk te gaan.
ik liep zoals gewoonlijk tegen het leeuwendeel van de massa mensen in, richting de uitgang ronda santa pau, toen daar plotseling, als uit de hemel gevallen, drie controleurs met een machientje mij op stonden te wachten. een ogenblik voelde ik de bekende golf emotie en adrenaline in mij opstijgen, die de zwartrijder in mij vroeger zo ernstig geteisterd hadden, als ik, al zwart rijdend, de paarshemden in het oog kreeg.
in mijn leven ben ik ooit zes keer gepakt geweest voor zwart rijden. slechts een keer, en toevallig de laatste keer, moest ik betalen. de overige vijf keer wist ik me er uit te redden.

indien het je ooit mocht overkomen dat je, al zwartrijdend, gecontroleerd wordt, dan heb ik hier enkele tips: doe alsof er niets aan de hand is. kijk ongeinteresseerd en zelfs een beetje geirriteerd dat je door die verzameling onnozele halsen wordt lastiggevallen. vervolgens zoek je degene uit die er het minst geinteresseerd uitziet en overhandig je hem nonchalant je strippenkaart. dan kijk je de andere kant uit, voorkomt ieder oogcontact en je wacht tot hij je de strippenkaart weer terug geeft. meestal werkt dit, omdat ze zelf ook weinig zin hebben in al die administratieve rompslomp.

in barcelona echter, is het allemaal een stuk gecompliceerder. ze stoppen dat ding in een machine, dat waarschijnlijk zal beginnen te piepen en ja, lul je er dan nog maar es onderuit, in je gebroken spaans.
edoch, vandaag had ik voor het eerst (!!!!) bij metrostation tetuan gestempeld en voor het eerst in de vijf en een halve, bijna zes maanden dat ik hier nu woon, werd ik gecontroleerd. de droom van elke, doorgaans zwartrijdende metrogebruiker. even voelde ik me akelig braaf, akelig gewoon, maar uiteraard camoufleerde ik dat, want ik keek ze net zo ongeinteresseerd en licht geirriteerd van opzij aan als altijd, voorkwam het oogcontact en continueerde m'n weg alsof ik in zeer diepe zielenroerselen was lastig gevallen. maar de zwartrijder in mij grijnsde breeduit, alsof hij inmiddels zo'n groot bewustzijn had ontwikkeld dat hij dit allang had aangevoeld en blij was dat ik zijn stiekeme prikkels had opgemerkt en nageleefd, zodat we beiden in de toekomst nog meer van hartelust kunnen genieten van het ongebreidelde zwartrijden.

arbeit macht frei

in barcelona heeft men het zogenaamde witte fietsenplan in werking. je kunt met een pasje een fiets oppikken bij speciale witte fietsenplekken en dan kun je daarmee fietsen en hem weer afzetten bij een andere plek. afgelopen week zat huisgenoot andreas in de gevangenis omdat hij zo'n witte fiets los op straat had gevonden en ermee ging fietsen. een undercover agent pakte hem op en vervolgens moest ie een nachtje in de cel pitten tussen drugdealers en een marokkaan wiens gezicht was opengesneden met een mes en weet ik wat. de volgende dag zou die naar de rechtbank moeten, waar ze hem vertelden dat ie de volgende week terug moest komen. dat was gister. gister zeiden ze dat de betreffende rechter op vakantie was en dat ie over twee weken terug moest komen. heerlijk, die bureaucratie hier. het is precies een kafka-roman.

afgelopen week kwam ik er ook achter dat ik echt een computer op mn kamer moest hebben, want dat schrijven bij rosenthal dat gaat gewoon niet rilekst genoeg. je zit teveel op je hoede te zijn, om je echt goed over te kunnen geven aan de letters die de goden in mn oorschelpen willen gieten. de wens was uitgesproken en onmiddellijk werd ik op onderzoek uitgesteld: via rosenthal zou ik goedkoop een computer kunnen kopen. maar het bleek allemaal een stuk simpeler: huisgenoot juan bleek nog een oude laptop te hebben liggen die ik wel over mocht nemen voor een vriendenprijsje. vandaag krijg ik m waarschijnlijk eindelijk. dan kan ik naar hartelust schrijven en zelfs internetten, al heeft t maar 30 gig opslagruimte. dat wordt even wennen. mn vorige comp had 320. maar t belangrijkste is dat ik er op kan schrijven. hij zet namelijk office xp er op voor me. driewerf hoera!

ook heb ik deze week 250 euro verdiend met een baantje waarop ik websites van engels naar nl moest vertalen en die waarschijnlijk in december nog een boel meer werk voor me hebben liggen. komende week kan ik extra werk doen bij rosenthal en de week daarna kan ik bij pritt en oliver in t restaurantje waar ik eerdaags ook al werkte mezelf in t zweet hullen. daarnaast heb ik nog mn voetbalbaantje waar ik steevast op zo'n 6 uur per weekeinde mag rekenen. al met al mag ik dus niet klagen deze maand!

alleen mn yoga baantje is inderhaast gesneuveld. ik was aan t twijfelen gebracht, vorige maand, of ik niet terug zou gaan naar nederland, omdat ik nog steeds geen kamer en geen vaste baan had en had deze uitgesproken, waardoor ze meteen een nieuwe aan hadden gesteld. dat ik de volgende dag mn gedachten veranderde, omdat ik plots een kamer kreeg, kon dat niet meer terugdraaien. nu sta ik weer op de wachtlijst. pluspunt is dat ik nu, als ik straks weer wat geld heb, misschien weer elke dag kan gaan. want ik bedacht me plotseling: vorig jaar begon ik op 1 december met mn 100dagen yoga achter elkaar. misschien, schoot het door me heen, moet ik dergelijke, goed bevallen tradities in stand houden?

een nieuw tijdperk

voor de vierde keer binnen zes maanden ben ik verhuisd. dit keer heb ik een kamer voor onbepaalde tijd, in tegenstelling tot de vorige vijf maanden. m'n kamer is gelegen in de carrer de napols, zeer vlakbij het bar-restaurant l'amic waar ik ooit twee weken werkte onder het regime van de finse nicht oliver en zijn estlandse onderdaan pritt. aangezien ik nog altijd op zeer goede voet leef bij deze twee lieve schatten kom ik er nu vaker dan ooit voor een gratis koffie of water. laatst mocht ik zelfs een gratis solianka (russische uiensoep) tot mij nemen, omdat ik blutter dan blut was. in de derde week van november hebben ze me toegezegd dat ik er weer een week mag werken, aangezien de mexicaan die ik destijds ook verving een week naar madrid vertrekt.

mn nieuwe huisgenoten bestaan uit enerzijds een spaanse jongeman van 26 die naar de naam Juan luistert en die, zodra je hem in een straal van vijf meter bent genaderd, begint te lullen als brugman over het eerste het beste dat hem te binnen schiet en waar je vervolgens voor minstens tien minuten niet vanaf bent te slaan. hij is ietwat klein, pezig en zeer fanatiek in zijn uiteenzettingen van wat de wereld hem altijd maar weer weet aan te doen. zo ben ik te weten gekomen hoe hij wekelijks verliest met zijn zaalvoetbalteam, omdat het niveau te hoog is en is hij blij als het met minder dan vijf goals verschil is. maar ook ben ik te weten gekomen dat de films hier allemaal spaans gedubbed zijn, zoals dat heet in t engels, vanwege franco, vroeger, en hoe het nu een grootse industrie is geworden, waarbij honderdduizenden euros gemoeid zijn. de mensen die de stemmen inspreken zijn volleerde stemacteurs en actrices en volgens hem zal het nooit meer weggaan, omdat ze zoveel talent in hun stemmen leggen, dat het soms zelfs beter is dan het origineel en bovendien heeft de spanjaard de keuze tussen het origineel en de gedubde versie. verder is het altijd handig om hem erbij te hebben als je met vreemden bent, zoals vanavond, toen mn andere huisgenoot, andreas, allerlei vriendinnen over de vloer had en juan als een soort attractie bleef lullen tot iedereen er stil van werd en aan zijn lippen hing. ik zei, gooi er een muntje in en hij blijft de hele avond lullen. overigens kan hij ook zweeds, want hij woonde ooit in zweden en zo had ik vanavond ook een mooi momentje toen ik met hem noors/zweeds sprak en iedereen ons aanstaarde in een sprookjeachtige verwondering gevangen. achter ons stond de tv op spaanse porno, wat de vrouwtjes op schattige wijze zowel choqueerde als intrigeerde. ze zijn nu uit, aan t stappen, terwijl ik, zo blut als een dood eendje, stiekem op andreas' kamer dit bericht aan t uittypen ben.

andreas, namelijk, is de andere huisgenoot. een hollander, of eigenlijk: een fries. ook hij lult akelig gemakkelijk over verscheidene onderwerpen. soms waan ik me tussen twee brugmannen en weet ik niet of ik nu de brug ben of de rivier die er onderdoor stroomt. vaker ben ik de rivier, gezien mijn zwijgen, dat soms werkelijk van de muren afklatert. het gaat meestal nu eenmaal echt nergens over en dan trek ik me liever terug op m'n kamer met het verzamelde werk van Kafka, waarmee ik nu al op bladzijde 650 ben, of willekeurig een bladzij opensla in I am That (gesprekken met Nisargadatta Maharaj), de Bhagavad Gita of Dostojewski's 'De Idioot'.

mn derde huisgenote, maria, is een griekse, maar haar heb ik nog maar 1 keer mogen aanschouwen. ze zit nu in andalusië, voor een of ander reisje. ze zag er wel schattig uit, die ene keer dat ik haar zag, met dat griekse gezichtje van d'r. overigens moest ik die keer, het was de eerste nacht dat ik in mn nieuwe huis overnachtte, bekopen met een ernstige dronkenschap die zelfs culmineerde in een kotsen, iets wat ik in barcelona nog niet mee mocht maken. of het een goed teken was voor de inwijding van dit nieuwe huis, dat ik aanvankelijk, bij de eerste inspectie, nog als een zeer net huis typeerde, vooral de keuken, maar dat me nu, met een stinkende labaratoriummuis in de woonkamer en kastjes in de keuken waar de peperpotjes tegen de bodem plakken, iets minder schoon blijkt te zijn dan ik aanvankelijk incalculeerde.

edoch, ik voel me er al zeer thuis, temeer ik de twee maanden, zo merk ik nu, dat ik bij xavier woonde, me toch enigszins onwelkom heb gevoeld, omdat ik, zo voelde ik, altijd iets tegen zijn zin in deed. hij had altijd wel 'iets' dat hem tegenstond. of het was het bezoek van teresa dat hem te lang duurde, ook al was hij amper thuis om er werkelijk iets tegen te hebben, of het was hem niet schoon genoeg, ook al maakte hij in de twee maanden dat ik er was nooit ooit iets schoon, of het was dat ik hem niet genoeg geld betaalde voor bijvoorbeeld gas en licht, ook al moest ik het de laatste drie weken dat ik er woonde zonder gas doen. dat laatste, meende hij, was niet zijn fout, want hij had gebeld en dus moest ik hem alsnog 25 euro betalen voor gas. ik zei, dikke lul en bovendien ben ik blut.
hij heeft mn telefoonnummer niet, dus ietwat vreemd gingen wij uit elkaar. we zeiden elkaar gedag, schudden elkaar de hand, maar hij zei, geef me het geld, zodra je het hebt en zo zei hij eigenlijk tegen mij: ik wil je nooit meer zien, want dat geld, zo mocht duidelijk zijn, dat zou ik hem niet meer geven. en dat terwijl hij, qua geld, met rijke ouders en nog nooit een uur werk achter zijn naam, niets om over te klagen heeft. zo zie je maar: de mensen die het meest dankbaar zouden moeten zijn, hebben vaak niet eens door in wat voor een fortuinlijke situatie ze zich bevinden. het kwam me werkelijk als een grap voor, haast van kosmische proporties, als ik hem, met zn bolle toet en zn aanstekelijke lach als een volmaakt rijkeluiskindje, uitgerekend mij, 'le clochard de merde', als een bedelaar om geld zag vragen.